काठमाडौं – नेपालका तीन प्रमुख सिमेन्ट उद्योगहरू अर्घाखाँची सिमेन्ट, सम्राट सिमेन्ट, र बालाजी सिमेन्टको सिमेन्ट निर्यात भारतबाट रोकिएको छ। भारतको ब्यूरो अफ इन्डियन स्ट्यान्डर्ड्स (BIS) ले उक्त उद्योगहरूको आइएसआई (भारतीय स्ट्यान्डर्ड्स इन्स्टिच्युट) मार्क नवीकरण नगरेपछि निर्यात रोकिएको हो। यसले नेपाली सिमेन्ट उद्योगलाई ठूलो धक्का पुर्याएको छ, जसले भारतमा निर्यात गर्दै आएका थिए।
भारत सरकारले सिमेन्टको गुणस्तर सुनिश्चित गर्नका लागि BIS मापदण्ड अनुसार आइएसआई मार्कको नवीकरण अनिवार्य गरेको छ। तर, यो प्रमाणपत्रको नवीकरणको म्याद सकिएपछि उद्योगहरूले यसको नवीकरणको बारेमा कुनै जवाफ प्राप्त गर्न सकेका छैनन्।
नवीकरणको पहल र समस्याहरू
बालाजी सिमेन्टका संचालक ऋषिकेश अग्रवालका अनुसार, सात महिना अघि नै नवीकरणका लागि निवेदन दिइसकेको भएता पनि, यस विषयमा कुनै प्रतिक्रिया प्राप्त भएको छैन। अर्घाखाँची सिमेन्टका नायब महाप्रबन्धक कृष्णप्रसाद पाण्डेले भारतबाट निर्यात रोकिएको कारण उद्योगलाई ठूलो आर्थिक समस्या परेको बताए।
व्यापारमा असर र कुटनीतिक पहलको आवश्यकता
यो समस्या नेपाल र भारत बीचको व्यापारमा अप्रत्याशित असर पार्न सक्छ। उद्योगीहरूले नेपाल सरकारसँग कुटनीतिक पहल गर्दै भारतसँग आइएसआई नवीकरणको व्यवस्था मिलाउन आग्रह गरेका छन्।
नेपालबाट भारत निर्यात गरिने सिमेन्टको मूल्य २०८१ आर्थिक वर्षको मंसिर महिनासम्म ४३ करोड ४० लाख रुपैयाँ पुगिसकेको छ, जसले यस मुद्दाको आर्थिक महत्त्वलाई स्पष्ट पार्दछ।
उद्योगीहरूले अपेक्षा गरेका छन् कि सरकार र सम्बन्धित निकायहरूले चाँडो समाधान निकाल्नेछन्।
