काठमाडौँ – नेपालको नवलपुर जिल्लास्थित हुप्सेकोट, बुलिङ्टार, र बौद्धकालिका गाउँपालिकामा रहेको धौवादी फलाम खानीलाई सरकारले ‘ड्रिम प्रोजेक्ट’का रूपमा अघि बढाउनका लागि तयारी सुरु गरेको छ। यस परियोजना नेपालको अर्थतन्त्रमा ठूलो योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
स्थानीय बासिन्दा र उद्योगीहरूको समर्थन
स्थानीय बासिन्दा, जनप्रतिनिधि र उद्योगीहरूले यस परियोजनालाई छिटो कार्यान्वयन गर्न माग गरेका छन्। हुप्सेकोट गाउँपालिकाका अध्यक्ष लक्ष्मी पाण्डे र अन्य नेताहरूले फलाम खानी सञ्चालन गर्नुपर्ने कुरा स्पष्ट गरेका छन्।
फलाम खानीको ऐतिहासिक महत्त्व
धौवादी फलाम खानीको ऐतिहासिक महत्त्व रहेको छ, जुन रुद्रसेन राजाका पालादेखि सञ्चालनमा छ। यस क्षेत्रको ४१ वर्ग किलोमिटरमा फलामको भण्डार रहेको प्रमाणित भएको छ।
सरकारको पहल
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले खानीको उत्खननमा चासो व्यक्त गर्दै उद्योगमन्त्री दामोदर भण्डारीले यसको प्रक्रिया द्रुतगति दिन पहल गरेका छन्। यस खानीको उत्खननका लागि सरकारी र निजी क्षेत्रको समन्वय आवश्यक रहेको बताइएको छ।
निजी क्षेत्रको संलग्नता
मन्त्री भण्डारीले खानी उत्खननका लागि निजी क्षेत्रको सहभागिता र सार्वजनिक–निजी साझेदारी मोडेलमा लैजानुपर्ने सुझाव दिएका छन्। यसले परियोजनाको द्रुत कार्यान्वयनमा सहयोग पुर्याउने विश्वास छ।
रोजगारी र आर्थिक अवसर
खानी सञ्चालनमा आएपछि २,000 देखि २,500 जनाले प्रत्यक्ष रोजगारी पाउने र २०,००० देखि २५,००० जनाले अप्रत्यक्ष रोजगारीको अवसर पाउने संभावना रहेको छ। यस परियोजनाले नेपालको उद्योग र रोजगार सिर्जनामा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
परियोजनाको लगानी र प्रक्षेपण
धौवादी फलाम खानीको परियोजनामा अनुमानित पुँजीगत लागत रु. ५१ अर्ब २५ करोड रहनेछ। यस अध्ययन अनुसार, ९० लाख टन फलाम भण्डार रहेको छ र ७० मेगावाट विद्युत उत्पादन हुने अनुमान गरिएको छ।
यस परियोजनाले नेपालको समग्र आर्थिक विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास गरिएको छ।
