काठमाडौँ – विदेशमा १४ वर्ष बिताएका प्रेमलाल मगरले गाउँ फर्किएपछि सुन्तला खेतीलाई व्यवसायिक रूपमा अघि बढाएका छन्। म्याग्दीको दोसल्ले गाउँमा रहेको तीन रोपनी बारीमा उनले ९० वटा सुन्तलाका बोट लगाएर यो वर्ष मात्रै १० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेका छन्।
दोसल्ले गाउँको कृषि क्रान्ति
४२ घरधुरी रहेको दोसल्ले गाउँ यस वर्ष मात्र सुन्तला खेतीबाट १ करोड ६० लाख रुपैयाँभन्दा बढी आम्दानी गर्न सफल भएको छ। पोखरा र काठमाडौंका व्यवसायीहरू बगैंचामै पुगेर सुन्तला खरिद गर्छन्।
बसाइँसराइ रोकियो, जीवनस्तरमा सुधार
सुन्तला खेतीले बसाइँसराइ रोक्न सहयोग पुर्याएको छ। बाँझो जमिन खेतीयोग्य बनेको छ भने यसले गाउँमा रोजगारी सिर्जना गर्दै आर्थिक आत्मनिर्भरता बढाएको छ।
खेतीको विस्तार र आर्थिक सुधार
हाल दोसल्ले गाउँमा करिब १० हजार सुन्तलाका बोट छन्। आगामी वर्षमा यी बोटहरूले ३ करोड रुपैयाँभन्दा बढी आम्दानी गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। माटो परीक्षणको आधारमा २०६८ सालदेखि व्यवस्थित रूपमा सुरु गरिएको यो खेती अहिले स्थानीय अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड बन्दै गएको छ।
परम्परागत खेती विस्थापित
धान, मकै र कोदोजस्ता परम्परागत खेतीलाई विस्थापित गर्दै सुन्तला खेतीले गाउँको अधिकांश जमिन ओगटेको छ। साथै, आलु खेती, बाख्रापालन र कुखुरापालनले पनि गाउँलाई थप आर्थिक रूपमा सबल बनाएको छ।
जिल्लास्तरीय उत्पादन
यस वर्ष म्याग्दी जिल्लामै ३३ करोड ४६ लाख रुपैयाँ बराबरको सुन्तला बिक्री भएको छ। सुन्तलाको प्रतिकिलो मूल्य ६० देखि १२० रुपैयाँसम्म रहेको छ।
जीवनस्तरमा सकारात्मक परिवर्तन
सुन्तला खेतीले दोसल्ले गाउँका बासिन्दाको जीवनस्तरमा ठूलो परिवर्तन ल्याएको छ। कृषिमा आत्मनिर्भर बनेका बासिन्दाहरू आफ्नो गाउँको प्रगति देखेर सन्तुष्ट छन्। कृषि ज्ञान केन्द्र, सुन्तला जोन र अन्नपूर्ण गाउँपालिकाको सहयोगले यहाँका कृषकहरूलाई अझै प्रोत्साहन दिएको छ।
प्रेरणादायक उदाहरण
दोसल्ले गाउँका किसानहरूको परिश्रम र व्यवस्थापनले देखाएको यो उदाहरणले देशका अन्य क्षेत्रका किसानहरूलाई व्यवसायिक कृषि अवलम्बन गर्न प्रेरित गर्नेछ।
