प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले सिंहदरबारस्थित आफ्नो कार्यकक्षमा विदेशी राजदूत तथा कूटनीतिक नियोग प्रमुखहरूसँग गरेको सामूहिक भेटघाटका क्रममा टेबलभरि प्लास्टिक पानीका बोतलहरू राखिएको दृश्य सार्वजनिक भएपछि यसले विभिन्न कोणबाट चर्चा र आलोचना निम्त्याएको छ। कूटनीतिक अभ्यासमा प्रस्तुति, औपचारिकता र पहिलो छाप अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। यस्तो अवस्थामा पाहुनाहरूको अगाडि एकै किसिमका प्लास्टिक बोतलहरू लहरै राखिनु अनौपचारिक, लापरबाहीपूर्ण र कम संवेदनशील देखिएको भन्दै प्रश्न उठाइएको छ।
विश्वव्यापी रूपमा प्लास्टिक प्रदूषण गम्भीर पर्यावरणीय चुनौतीका रूपमा रहेको सन्दर्भमा सरकारी स्तरका अन्तर्राष्ट्रिय भेटघाटहरूमा यसको प्रयोगले नेपालले लिएको वातावरणीय प्रतिबद्धतासँग असंगति देखिन सक्ने तर्क पनि गरिएको छ। समुद्री तथा शहरी प्रदूषणमा प्लास्टिकको ठूलो योगदान रहेको र यसले जैविक विविधता तथा जलवायु प्रणालीमा नकारात्मक प्रभाव पारिरहेको तथ्यबीच यस्तो दृश्य अझ असहज देखिएको टिप्पणी छ।
यसअघि अन्य सरकारी बैठक तथा कार्यक्रमहरूमा सिसाका जार र गिलास प्रयोग गर्ने राम्रो अभ्यास देखिएको उल्लेख गर्दै, त्यही अभ्यास राजदूतहरूसँगको भेटमा किन लागू हुन सकेन भन्ने प्रश्न पनि उठाइएको छ। प्रधानमन्त्रीको टेबलमा सिसाको जार र गिलास देखिनु तर अन्य सहभागीहरूको अगाडि प्लास्टिक बोतल राखिनु व्यवस्थापकीय असमानता जस्तो देखिएको भनाइ छ।
यस घटनालाई राजनीतिकभन्दा बढी प्रशासनिक र व्यवस्थापकीय कमजोरीको परिणामका रूपमा विश्लेषण गरिएको छ, जहाँ “चलिहाल्छ नि” भन्ने मानसिकताले यस्तो अभ्यास दोहोरिन सक्ने जोखिम देखिन्छ। यसलाई सुधार गर्न प्लास्टिकको सट्टा सिसाका जार, फिल्टर गरिएको पानी, तथा मौसमी पेय पदार्थहरू जस्तै कागती–पुदिना पानी वा ग्रीन टी जस्ता विकल्प अपनाउन सकिने सुझाव दिइएको छ।
दीर्घकालीन रूपमा कूटनीतिक भेटघाटलाई केवल औपचारिक कार्यक्रम नभई नेपालको संस्कृति, पर्यटन र राष्ट्रिय ब्रान्डिङसँग जोड्ने अवसरका रूपमा विकास गर्न सकिने पनि प्रस्ताव गरिएको छ। हिमाली क्षेत्रका विभिन्न स्रोतहरूबाट संकलित पानीलाई आकर्षक रूपमा प्रस्तुत गर्ने, साथै पर्यटन प्रवर्द्धनलाई कूटनीतिक अभ्याससँग जोड्ने जस्ता सृजनात्मक उपायहरूले नेपालबारे सकारात्मक सन्देश दिन सक्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
