काठमाडौँ – हुम्लाको उत्तरी नाम्खा गाउँपालिका-६ का तिल, जाङ र हल्जी गाउँहरूमा बसाइँ सर्ने क्रम अझै जारी छ, जसका कारण गाउँहरू सुनसान हुँदै गएका छन्। केही वर्ष अघि यी गाउँहरूमा चहलपहल थियो, तर अहिले घरधुरी घटेर खाली भएका छन्।
जाङ गाउँका ८० प्रतिशत नागरिक काठमाडौं र चीनको ताक्लाकोटमा बस्दैछन्। केही अन्य नागरिक रोजगारीको लागि अन्य स्थानमा सरेका छन्। यसले गाउँको जनसंख्या घटाउने मात्र होइन, समाज र संस्कृतिमा पनि असर परेको छ।
गाउँको सुरक्षा अवस्था पनि चिन्ताजनक बनेको छ। लिमीको सीमामा नेपाल सरकारले सुरक्षा क्याम्प स्थापना गरेको छैन, जबकि चीनको तर्फ बलियो सुरक्षा व्यवस्था गरिएको छ। यसले सीमामा स्थानीय मानिसहरूलाई चिन्ता उत्पन्न गरेको छ, र गाउँ छोडिएपछि यो क्षेत्र सुनसान भएको छ।
जाङ गाउँको भृकुटी आधारभूत विद्यालय पनि बन्द भएको छ। विद्यार्थी नहुँदा विद्यालयमा छात्र-छात्रा मात्र दुईजना रहेको कारण विद्यालय बन्द भएको हो।
यसैबीच, हल्जी गाउँमा रहेको हजार वर्ष पुरानो गुम्बाको संरक्षणमा स्थानीय जनताले कष्ट सहेर काम गरिरहेका छन्। यो गुम्बा धार्मिक र ऐतिहासिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिन्छ र यसको संरक्षणका लागि स्थानीय जनतालाई थप मद्दतको आवश्यकता परेको छ।
वडासदस्य पुटी लामा पनि गाउँ छोडेर राजीनामा दिइसकेका छन्। जाङ गाउँका वडाध्यक्ष पाल्जोर तामाङले गाउँ रित्तिनुमा चिन्ता व्यक्त गर्दै, गाउँ छोड्नेहरूलाई बारम्बार आग्रह गरेका छन्, तर हालसम्म कुनै नतिजा प्राप्त भएको छैन।
यो अवस्था गाउँको भविष्यमा ठूलो असर पार्न सक्छ, र स्थानीय नेतृत्वले यस समस्यालाई समाधान गर्नका लागि थप प्रयास गर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको छ।
