काठमाडौं — Donald Trump ले Iran विरुद्ध कडा चेतावनी दिएलगत्तै विश्व बजारमा तेलको मूल्यमा उल्लेखनीय वृद्धि देखिएको छ। ह्वाइट हाउसबाट गरिएको सम्बोधनपछि अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा अस्थिरता बढेको हो।
बीबीसीका अनुसार सम्बोधनअघि बेंचमार्क ब्रेन्ट क्रुड तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल करिब १०० डलरको हाराहारीमा थियो। सम्बोधनपछि भने मूल्य झन्डै ४ प्रतिशतले बढेर १०५.३८ डलर पुगेको छ।ट्रम्पले आगामी दुईदेखि तीन हप्ताभित्र इरानमाथि कडा सैन्य कारबाही हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। उनले इरानलाई ‘ढुंगे युग’मा फर्काइदिने चेतावनीसमेत दिएका छन्। साथै, वार्ताबाट समाधान ननिस्किए इरानका प्रमुख विद्युत् उत्पादन केन्द्रहरूमा एकैपटक आक्रमण गरिने बताएका छन्।
यसैबीच, Strait of Hormuz को अवस्थाबारे चासो बढेको छ। विश्वको करिब २० प्रतिशत ऊर्जा आपूर्ति यही मार्ग हुँदै हुने भएकाले यो क्षेत्र अस्थिर हुँदा विश्व बजारमा सीधा असर पर्छ। फेब्रुअरी २८ देखि United States र Israel ले इरानमाथि संयुक्त आक्रमण सुरु गरेपछि यो जलडमरूमध्य लगभग बन्दजस्तै भएको बताइएको छ।
इरानले यस मार्ग हुँदै आवतजावत गर्ने जहाजहरूलाई निशाना बनाउन सक्ने चेतावनी दिएकाले ऊर्जा आपूर्ति अवरुद्ध हुने त्रास बढेको छ। यही कारणले तेलको मूल्य थप उकालो लागेको विश्लेषण गरिएको छ।
ट्रम्पले अमेरिकी कारबाहीले इरानको नौसेना, वायुसेना र क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमलाई गम्भीर क्षति पुर्याएको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार यसले इरानको आणविक कार्यक्रम र क्षेत्रीय प्रभाव विस्तार गर्ने क्षमतालाई कमजोर बनाएको छ।
उनले कूटनीतिक समाधानलाई अझै प्राथमिकता दिएको बताएका छन्। उनले Saudi Arabia, Qatar, United Arab Emirates, Kuwait र Bahrain जस्ता सहयोगी राष्ट्रहरूको समर्थनको प्रशंसा गरेका छन्।
ट्रम्पको पछिल्लो अभिव्यक्तिले मध्यपूर्वको अवस्था थप तनावपूर्ण बनेको छ। एकातिर कूटनीतिक प्रयास जारी रहे पनि अर्कोतर्फ सैन्य विकल्प खुला राखिएकाले स्थिति चाँडै निर्णायक मोडमा पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। यसले विशेषगरी होर्मुज जलडमरूमध्य, विश्व ऊर्जा आपूर्ति र तेलको मूल्यमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने देखिन्छ।
