गत मङ्गलबार राति मध्यपहाडी लोकमार्गमा पर्ने पाँचथरको मेवाखोला र ताप्लेजुङको नेरुवा खोलामा निर्माणाधीन पुल बाढीले भाँचिएको छ। यी पुल यही वर्ष निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्यसहित काम भइरहेको थियो। इन्जिनियरहरूले बाढी नै प्रमुख कारण भएको बताएका छन्। विगतमा पनि पाँचथर, इलाम, ताप्लेजुङलगायतका जिल्लामा बाढीले पुल बगाउने र क्षति पुर्याउने घटना बारम्बार भइरहेका छन्, जसका कारण सर्वसाधारणले सास्ती भोग्नु परेको छ र सरकारी लगानीमा ठूलो क्षति भइरहेको छ।
मध्यपहाडी लोकमार्ग आयोजनाका इन्जिनियर शिवरामप्रसाद देवका अनुसार, मेवाखोलाको पुल २०८० असारमा बगिसकेको थियो र निर्माणाधीन पुलमा ढलान सकिएर ठेक्काको म्याद भन्दा पहिले नै काम सम्पन्न गर्न लागेको थियो। तर चैतमा आएको बाढीले स्टेजिङमा क्षति पुर्याउँदा पुल भाँचिएको हो। त्यस्तै, ओयाम खोला र फलामे खोलाका पुल पनि २०८१ असारमा बगिसकेका थिए।
विशेषज्ञहरू भन्छन् कि विगतका वर्षमा बाढीको अनुमानभन्दा बढी पानी, ढुङ्गा र माटोले पुललाई असर पुर्याएको छ। जलवायु परिवर्तनको कारण वर्षा र बाढीको स्वरूप बदलिँदै गएकोले अब निर्माण प्रविधि परिवर्तन गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। पुल निर्माणमा खोलामा कम बसेर काम गर्नु, पिलर बाहिर बनाएर जोड्नु, र छुट्टाछुट्टै बिम बनाएर जोड्ने जस्ता नयाँ प्रविधि अपनाउन सिफारिस गरिएको छ।
पुनर्निर्माण कार्यमा पनि ढिलाइ छ। तमोर लुमुघाट पुल १३ वर्षपछि पनि पूरा भएको छैन भने लिम्बुनी र हाक्पारा पुल अधुरा छन्। नवाखोलाको पुलको प्रगति ३९ प्रतिशत, लखुवा ३० प्रतिशत, रघुवा २६ प्रतिशत, छरुवा ६७ प्रतिशत, र कबुवा २५ प्रतिशत मात्र भएको छ। बजेट अभाव र ठेकेदारको ढिलाइले कार्यमा असर परेको छ।
सडक डिभिजन कार्यालय इलामका प्रमुख पवन भटराईका अनुसार, वर्षा र बाढीको बदलिँदो ढाँचाले पुराना डिजाइनले पर्याप्त सुरक्षा दिन नसकेको छ। यसका लागि विस्तृत अध्ययन गर्दै, बाढीको अनुमानभन्दा बढी क्षमता हुने पुल निर्माण गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
