इरानले भन्यो- अमेरिकाको भर छैन, अवस्था बिग्रन सक्छ

काठमाडौं । Iran र United States बीचको तनाव थप चुलिँदै गएको छ। इरानले अमेरिकामाथि पूर्ण अविश्वास व्यक्त गर्दै Hormuz Strait बाट आफ्ना जहाजहरू सञ्चालन गर्न नपाए अन्य कुनै पनि देशका जहाजलाई समेत त्यहाँबाट आवतजावत गर्न नदिने चेतावनी दिएको छ।

शनिबार इरानले होर्मुज स्ट्रेट बन्द गरेको र एक भारतीय जहाजमाथि गोली चलाइएको दाबी गरिएको छ। यद्यपि, यी घटनाहरू स्वतन्त्र अन्तर्राष्ट्रिय स्रोतबाट पुष्टि हुन बाँकी छन्। यसले विश्वव्यापी आपूर्ति शृङ्खलामा थप सङ्कट उत्पन्न हुन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

इरानी संसद्का सभामुख Mohammad Bagher Ghalibaf ले अमेरिकाको नाकाबन्दीलाई ‘गलत’ भन्दै जुनसुकै बेला परिस्थिति जटिल बन्न सक्ने बताएका छन्। उनले होर्मुज क्षेत्रमा बारुदी सुरुङ हटाउने प्रयासलाई युद्धविरामको उल्लङ्घन मानिने र त्यसको कडा जवाफ दिइने चेतावनी दिएका छन्। साथै, उनले अमेरिका सैन्य रूपमा शक्तिशाली भए पनि रणनीतिक रूपमा इरानभन्दा कमजोर रहेको आरोप लगाए।

अमेरिकी गुप्तचर निकाय तथा The New York Times को रिपोर्टअनुसार, इरानको सैन्य भण्डार अझै उल्लेखनीय रूपमा सुरक्षित रहेको दाबी गरिएको छ। रिपोर्टमा इरानसँग युद्धअघिको ठूलो हिस्सा मिसाइल र ड्रोन क्षमता बाँकी रहेको उल्लेख गरिएको भए पनि यस्ता विवरणहरू स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गर्न कठिन मानिन्छ।

यसैबीच, इरानले अमेरिकी र इजरायली आक्रमणबाट अस्पतालहरूमा क्षति पुगेको दाबी गर्दै केही भिडियो सार्वजनिक गरेको छ।

विश्वव्यापी प्रभाव

Hormuz Strait मा अवरोध उत्पन्न भएमा विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति शृङ्खलामा गम्भीर असर पर्न सक्छ। इन्धन आयातमा निर्भर देशहरू, जस्तै Bangladesh, बढी प्रभावित हुन सक्छन्। त्यहाँ इन्धन अभावका कारण पेट्रोल पम्पहरूमा लामो लाइन लागेको र ऊर्जा बचतका उपायहरू अपनाइएको बताइएको छ।

आपूर्ति सङ्कट कम गर्न United States ले आफ्नो आपत्कालीन तेल भण्डारबाट करोडौँ ब्यारेल तेल बजारमा पठाएको जनाएको छ।

कूटनीतिक अवस्था

इरानका उप–विदेशमन्त्री सईद खतीबजादेहले स्पष्ट सर्त र ढाँचा तय नभएसम्म प्रत्यक्ष वार्ता अघि नबढ्ने बताएका छन्। उनले इरानले आफ्नो प्रशोधित युरेनियम अमेरिकालाई नदिने अडान दोहोर्याएका छन्।

इरानभित्र पनि सम्भावित सम्झौताविरुद्ध विरोध बढ्दै गएको छ। Islamic Revolutionary Guard Corps (आईआरजीसी) का समर्थकहरूले अमेरिकासँग सम्झौता नगर्न दबाब दिइरहेका छन्।

उता, Donald Trump ले इरानसँग सम्झौता नजिक रहेको दाबी गरेका छन्। उनले Israel लाई आफ्नो निकट सहयोगीका रूपमा प्रशंसा गरेका छन्।

यसैबीच, Kamala Harris ले Benjamin Netanyahu माथि आरोप लगाउँदै इरानसँगको तनावले अमेरिकी सैनिकहरूको ज्यान जोखिममा परेको बताएकी छन्। उनले यस्तो युद्ध अमेरिकी जनताले नचाहेको पनि उल्लेख गरेकी छन्।