कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई)को तीव्र विकाससँगै यसको सुरक्षा, नियमन र जोखिमबारे विश्वव्यापी बहस चर्किएको छ। अमेरिकी एआई कम्पनी एन्थ्रोपिकका प्रमुख डारियो अमोडेईले एआई विकास रोक्न नभई सुरक्षा परीक्षण, जोखिम मूल्याङ्कन र निगरानीका लागि विकासको गति केही सुस्त बनाउनुपर्ने बताएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले त्यसको विरोध गर्दै बलियो नेतृत्व र आवश्यक नियामकीय तथा आपराधिक अधिकारमार्फत सुरक्षा कायम गर्न सकिने बताएका छन्। ट्रम्पले अमेरिकाले एआईमा चीनभन्दा अगाडि रहेको भन्दै यो अग्रता कायम राख्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। एन्थ्रोपिकको धारणा ओपनएआईका प्रमुख साम अल्टम्यान र एलन मस्कले समेत समर्थन गरेका छन् भने अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले जोखिम स्वीकार गर्दै सावधानीपूर्वक नियमन गर्नुपर्ने तर चीनसँगको प्रतिस्पर्धामा अमेरिका पछि पर्न नहुने बताएका छन्। चीनले पनि एआई विकाससँगै सुरक्षा, कानुनी सुधार, जोखिम पूर्वसूचना र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यमा जोड दिँदै आएको छ। यसैबीच, एआईका लागि आवश्यक डाटा सेन्टरको विस्तारले विद्युत् तथा पानीको खपत र हरितगृह ग्यास उत्सर्जन बढाउने वातावरणीय चिन्ता पनि बढाएको छ। यद्यपि एआईले क्यान्सर अनुसन्धान, चिकित्सा निदान, उत्पादकत्व र दैनिक सेवामा ठूलो लाभ पुर्याउने सम्भावना छ, साइबर आक्रमण, सैन्य स्वायत्त प्रणाली, मानव नियन्त्रण गुम्ने जोखिम र शक्ति केन्द्रीकरणजस्ता चुनौती पनि छन्। एआई विकासको गति घटाउने बहसले एसके हाइनिक्स, सामसङ, सफ्टबैंक, इन्फिनियन र एएसएमएललगायत प्रविधि कम्पनीका सेयरमा गिरावट ल्याउँदै लगानीकर्ताको चिन्ता बढाएको छ। यसले एआईलाई रोक्नेभन्दा पनि विकास, सुरक्षा, आर्थिक प्रतिस्पर्धा र वातावरणीय दिगोपनाबीच सन्तुलन कायम गर्नु नै विश्वसामु प्रमुख चुनौती रहेको देखाएको छ।
