भक्तपुर — भक्तपुरमा नौ दिन आठ रातसम्म मनाइने प्रसिद्ध Bisket Jatra आजदेखि विधिवत् रूपमा सुरु भएको छ। नयाँ वर्ष अर्थात् वैशाख १ गते आसपास मनाइने यो ऐतिहासिक जात्रा भैरव र भद्रकालीको रथ तानेर सुरु गरिन्छ र वैशाख ५ गते समापन हुने परम्परा रहेको छ।
Bhaktapur को सांस्कृतिक र ऐतिहासिक पहिचानसँग गहिरो रूपमा जोडिएको बिस्का जात्रा लिच्छविकालदेखि चलिआएको मानिन्छ। जात्राको पहिलो दिन तौमढीस्थित पाँचतले मन्दिर अगाडि भैरव र भद्रकालीको रथ तानेर सुरु गर्ने परम्परा छ। यस अवसरमा क्वने (तल्लो टोल) र थने (माथिल्लो टोल) का बासिन्दाबीच रथ तानातान हुने परम्परा जात्राको प्रमुख आकर्षण मानिन्छ।
पहिलो दिनको जात्रामा रथ विभिन्न टोल हुँदै दत्तात्रयसम्म पुर्याउने र पुनः फर्काएर गःहिटीमा ल्याई समापन गरिन्छ। यस क्रममा स्थानीय परम्परागत मार्ग प्रयोग गरिन्छ, जसले जात्रालाई सामुदायिक एकताको प्रतीकका रूपमा प्रस्तुत गर्छ।
जात्राको दोस्रो दिनलाई सामान्यतया शून्य दिन मानिन्छ भने तेस्रो दिन गःहिटीमा भैरवनाथलाई राँगो बलि चढाई सरकारी पूजा गरिन्छ। चौथो दिनदेखि लिङ्गो (यसींद्योः) उभ्याउने धार्मिक विधि सुरु हुन्छ, जसलाई जात्राको अर्को महत्वपूर्ण आकर्षण मानिन्छ। नयाँ वर्षको पूर्वसन्ध्यामा उभ्याइने यो लिङ्गोलाई धार्मिक रूपमा अत्यन्त पवित्र मानिन्छ।
पाँचौँ दिन नयाँ वर्षको दिन भक्तपुरका विभिन्न स्थानमा भैरव, भद्रकाली र अन्य देवदेवीहरूको दर्शन तथा पूजा गरिन्छ। साँझ लिङ्गो ढालिएपछि रथ जुधाउने परम्परा पनि सम्पन्न गरिन्छ, जसलाई स्थानीय भाषामा द्योः ल्वाकिगु जात्रा भनिन्छ।
त्यसपछि क्रमशः महाकाली, महालक्ष्मी, ब्रम्हायणी, महेश्वरी लगायत देवीदेवताको जात्रा विभिन्न दिनमा सम्पन्न गरिन्छ। अन्तिम दिन पुनः रथ तानातान गरी जात्रा समापन गरिन्छ।
बिस्का जात्रामा बलि, पूजा, बाजागाजा र परम्परागत पोसाकसहितको सहभागिता विशेष आकर्षणका रूपमा रहँदै आएको छ। सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको जनाइएको छ, जसले जात्रालाई शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न गर्न सहयोग पुर्याउँछ।
यो जात्रा केवल धार्मिक उत्सव मात्र नभई भक्तपुरको सामाजिक एकता, सांस्कृतिक पहिचान र ऐतिहासिक विरासतको जीवन्त प्रतीकका रूपमा लिइन्छ।
