बागमती प्रदेश ०३–००१ ज ११२४ नम्बरको विद्युतीय माइक्रोबसका ५५ वर्षीय चालक चन्द्रबहादुर बुढाथोकीले अन्तिम क्षणसम्म यात्रुको सुरक्षालाई प्राथमिकता दिँदै माइक्रोलाई सुरक्षित रूपमा रोकेपछि मात्रै अचेत भएका थिए। माइक्रोमा सवार १४ जना यात्रु सकुशल रहे भने अस्पताल पुर्याइएपछि चिकित्सकले उनलाई मृत घोषणा गरे। प्रारम्भिक जानकारीअनुसार उनको मृत्युको कारण हृदयघात भएको मानिएको छ।
मुटुरोग विशेषज्ञहरूका अनुसार यस्तो घटना ‘साइलेन्ट हार्ट अट्याक’ का कारण पनि हुन सक्छ। यस अवस्थामा बिरामीलाई छाती दुख्नेजस्ता स्पष्ट लक्षण नदेखिई सामान्य थकान, अपच वा हल्का असजिलो मात्र महसुस हुन सक्छ। मुटुको रक्तनलीमा वर्षौंदेखि जमेको बोसो वा कोलेस्टेरोलको तह (प्लाक) फुटेपछि रक्तनली बन्द हुन्छ, जसले मुटुको मांसपेशीमा अक्सिजन पुग्न रोक्छ। अवस्था गम्भीर बनेमा मुटुको धड्कन अनियमित भएर कार्डियाक अरेस्ट हुन सक्छ, जसमा व्यक्ति केही सेकेन्डमै अचेत हुन सक्छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार अचानक मृत्युको कारण हृदयघात मात्र होइन। मस्तिष्कघात (स्ट्रोक) वा मस्तिष्कको रक्तनली फुट्ने सबएराक्नोइड हेमरेज जस्ता गम्भीर अवस्थाले पनि कुनै स्पष्ट पूर्वलक्षणबिनै मानिसलाई अचानक अचेत वा मृत्युसम्म पुर्याउन सक्छ। धूम्रपान, उच्च रक्तचाप, मधुमेह, उच्च कोलेस्टेरोल, मोटोपना, मानसिक तनाव, अनियमित जीवनशैली र बढ्दो उमेर यस्ता रोगका प्रमुख जोखिम कारक मानिन्छन्।
यस्तो अवस्थामा पहिलो केही मिनेट अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ। यदि कुनै व्यक्ति अचानक अचेत भए, सास नलिइरहेको वा मुटु चलेको जस्तो नदेखिएमा तुरुन्त एम्बुलेन्स बोलाएर सीपीआर सुरु गर्नुपर्छ। छातीको बीच भागमा प्रति मिनेट १००–१२० पटकको दरले ५–६ सेन्टिमिटर गहिराइसम्म थिच्ने, उपलब्ध भए अटोमेटेड एक्सटर्नल डिफिब्रिलेटर (AED) प्रयोग गर्ने र स्वास्थ्यकर्मी नआउँदासम्म सीपीआर जारी राख्ने हो भने बिरामीको ज्यान बच्ने सम्भावना उल्लेखनीय रूपमा बढ्न सक्छ। चन्द्रबहादुर बुढाथोकीको घटना केवल एउटा दुःखद दुर्घटना मात्र होइन, हृदयसम्बन्धी जोखिमप्रति सचेत रहन, नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गर्न र आकस्मिक उपचारको आधारभूत ज्ञान राख्नुपर्ने सन्देश पनि हो।
